Động từ li hợp

HSK3

Công dụng

Mô tả hành động, Đề cập đến kinh nghiệm trong quá khứ, Đề cập đến những thay đổi của tình huống, Đề cập đến quá khứ, Đề cập đến hiện tại

Giải thích & cấu trúc

'Động từ li hợp'(AB) là những động từ có kết cấu vô cùng đặc biệt, bản thân động từ này bao gồm kết cấu 'động từ(A) + tân ngữ(B)', chính vì thế mà có cách sử dụng khác biệt hẳn so với những động từ thông thường khác. Đặc điểm lớn nhất của động từ li hợp đó chính là không thể trực tiếp mang tân ngữ vì kết cấu của nó đã bao gồm tân ngữ.
Cách sử dụng 'Động từ li hợp' như sau:
'Động từ li hợp' (AB) khi đi cùng Tân ngữ có hai trường hợp:
Trường hợp một: Tân ngữ đặt giữa động từ li hợp:
A + Tân ngữ + (的) B
Trường hợp hai: Tân ngữ đứng trước động từ li hợp nhưng phải đi kèm với giới từ:
介词 +Tân ngữ +AB
'Động từ li hợp' (AB) khi đi cùng Bổ ngữ thời lượng có hai trường hợp:
Trường hợp một: Khi biểu thị động tác đang tiến hành và duy trì trong thời gian bao lâu,bổ ngữ thời lượng như三个小时(Sān gè xiǎoshí)，十年(shí nián)…thường đặt giữa động từ li hợp:
A (了) + Bổ ngữ + (的+) B
Trường hợp hai: Khi biểu thị động tác đã hoàn thành được một khoảng thời gian nào đó, không mang nghĩa kéo dài, bổ ngữ thời lượng thường đặt sau động từ li hợp:
AB + Bổ ngữ (+了)
Chú ý: 'Động từ li hợp'(AB) không thể trực tiếp mang bổ ngữ trình độ "得“. Ví dụ '他唱歌得很好' là một câu sai ngữ pháp. Khi muốn mang theo bổ ngữ "得“ trong câu, ta có thể dùng hai cấu trúc dưới đây:
Cách 1: Lặp lại động từ li hợp: AB + A + 得 +Bổ ngữ . Ví dụ : '他唱歌唱得很好(Tā chànggē chàng dé hěn hǎo) - Anh ấy hát rất hay'.
Cách 2: Chủ ngữ + Tân ngữ(B) + Động từ(A) + 得 + Bổ ngữ. Ví dụ : '他歌唱得很好(Tā gēchàng dé hěn hǎo) - Anh ấy hát rất hay'.
Động từ li hợp khi đi kèm với Trợ từ 了，着，过thường sử dụng như sau：
A + 着/ 过 + B
A + 了 + B : Biểu thị động tác đã hoàn thành
AB + 了 : Biểu thị sự thay đổi của trạng thái
Chú ý: Hình thức lặp lại của động từ li hợp là AAB chứ không phải ABAB như động từ thông thường.
Đại từ nghi vấn, bổ ngữ động lượng thường đặt giữa động từ li hợp, không đặt đằng sau động từ li hợp
A + Đại từ nghi vấn/ Bổ ngữ động lượng + B

Ví dụ (21)

我没有时间见面。

Wǒ méiyǒu shíjiān jiànmiàn.

Tôi không có thời gian để gặp nhau.

我没有时间见你。

Wǒ méiyǒu shíjiān jiàn nǐ.

Tôi không có thời gian để gặp bạn.

我们可以帮你。

Wǒmen kěyǐ bāng nǐ.

Chúng tôi có thể giúp bạn.

我明天跟他见面。

Wǒ míngtiān gēn tā jiànmiàn.

Tôi sẽ gặp anh ấy vào ngày mai.

我不要跟她结婚。

Wǒ bùyào gēn tā jiéhūn.

Tôi không muốn cưới cô ấy.

你还没有跟我道歉。

N ǐ h á i m é iy ǒ u < b > gēn < / b > w ǒ d à oqi à n .

Bạn vẫn chưa xin lỗi tôi.

我们昨天见了面。

Wǒmen zuótiān jiàn le miàn.

Chúng ta đã gặp ngày hôm qua.

我们见过面。

Wǒmen jiàn guo miàn.

Chúng tôi đã gặp nhau.

我们早上开了会。

Wǒmen zǎoshang kāi le huì.

Chúng tôi đã có một cuộc họp vào buổi sáng.

你们开过会了吗？

Nǐmen kāi guo huì le ma?

Bạn đã họp chưa?

我们正开着会呢。

Wǒmen zhèng kāi zhe huì ne.

Chúng tôi đang có một cuộc họp bây giờ.

他昨天来我家了，还吃了饭。

Tā zuótiān lái wǒ jiā le, hái chī le fàn.

Anh ấy đến nhà tôi hôm qua, còn ăn một bữa với chúng tôi.

他吃过饭了吗？

Tā chī guo fàn le ma?

Anh ấy đã ăn chưa?

他正吃着饭呢。

Tā zhèng chī zhe fàn ne.

Anh ấy đang ăn.

我们见个面吧。

Wǒmen jiàn gè miàn ba.

Chúng ta hãy gặp nhau đi.

我们见过几次面。

Wǒmen jiàn guo jǐ cì miàn.

Chúng tôi đã gặp nhau một vài lần.

我们一起吃过几次饭。

Wǒmen yīqǐ chī guo jǐ cì fàn.

Chúng tôi đã ăn cùng nhau mấy lần.

老板请大家吃了一顿饭。

Lǎobǎn qǐng dàjiā chī le yī dùn fàn.

Sếp đã đãi mọi người một bữa.

晚安！睡个好觉。

Wǎn'ān! Shuì gè hǎo jiào.

Chúc ngủ ngon! Tôi hy vọng bạn có một giấc ngủ ngon.

昨晚我只睡了两个小时觉。

Zuówǎn wǒ zhǐ shuì le liǎng gè xiǎoshí jiào.

Tôi chỉ ngủ hai tiếng đêm qua.

你可以帮我一个忙吗？

Nǐ kěyǐ bāng wǒ yī gè máng ma?

Bạn có thể làm giúp tôi một việc không?