Pinyin là hệ thống phiên âm (bính âm) sử dụng chữ cái Latinh để biểu thị cách phát âm các chữ Hán trong tiếng Trung.
Một âm tiết cơ bản trong tiếng Hán được tạo thành bởi ba thành phần: Thanh mẫu, vận mẫu và thanh điệu. Trong âm tiết thanh mẫu có hoặc không, nhưng vận mẫu thì nhất định phải có.
1. Thanh mẫu
Trong tiếng Hán có tổng cộng 23 thanh mẫu
(*) Click vào từng từ bên trên để xem chi tiết hướng dẫn phát âm
2. Vận mẫu
Trong tiếng Hán có tổng cộng 35 vận mẫu, gồm 6 vận mẫu đơn, 29 vận mẫu kép.
(*) Click vào từng từ bên trên để xem chi tiết hướng dẫn phát âm
3. Thanh điệu
Trong tiếng Hán có 4 thanh điệu cơ bản và thanh nhẹ.
Để miêu tả cao độ thanh điệu bằng giá trị các số từ 1 đến 5. Trong đó 1 là thấp nhất và 5 là cao nhất.
Lưu ý
# Lưu ý 1:
Ba vận mẫu 'iou', 'uei', 'uen' khi viết thì viết thành 'iu', 'ui', 'un'. Nhưng cách đọc vẫn là 'iou', 'uei', 'uen'.
Ví dụ:
# Lưu ý 2:
Các âm tiết mà không có thanh mẫu và vận mẫu bắt đầu bằng 'i', 'u', 'ü' thì viết như sau:
- Trong vận mẫu chỉ có 1 nguyên âm 'i' thì thêm 'y' trước vận mẫu đó. VD: 'i/in/ing' viết thành 'yi/yin/ying'.
- Trong vận mẫu có từ 2 nguyên âm trở lên thì thay 'i' thành 'y'. VD: 'ia/ie/iao/iou/ian/iang/iong' viết thành 'ya/ye/yao/you/yan/yang/yong'.
- Trong vận mẫu chỉ có 1 nguyên âm 'u' thì thêm 'w' trước vận mẫu đó. VD: 'u' viết thành 'wu'.
- Trong vận mẫu có từ 2 nguyên âm trở lên thì thay 'u' thành 'w'. VD: 'ua/uo/uai/uei/uan/uen/uang/ueng' viết thành 'wa/wo/wai/wei/wan/wen/wang/weng'.
- Thay 'ü' thành 'yu' trong vận mẫu đó. VD: 'ü/üe/üan/ün' viết thành 'yu/yue/yuan/yun'.
# Lưu ý 3:
Các thanh mẫu 'j/q/x' chỉ kết hợp với các vận mẫu bắt đầu 'i/ü'. Khi kết hợp thì có thể bỏ 2 dấu chấm trên chữ 'ü'.
Ví dụ:
# Lưu ý 4:
Các thanh mẫu 'z/c/s/zh/ch/sh/r' không bao giờ kết hợp các vận mẫu bắt đầu 'i/ü'. Trừ ngoại lệ các từ 'zi/ci/si/zhi/chi/shi/ri', lúc này 'i' sẽ đọc là 'ư'.